Schneider Electric Easy Altivar ATV310 AC motor sürücüsünün (inverter) ilk çalıştırma adımları ve temel parametreleri, ATV310 kullanım kılavuzunun EAV94277 05/2026 sürümüne göre aşağıda verilir. ATV310'da parametreler ekranda sayısal kodlarla gösterilir (ör. 301, 501.0). Fabrika ayarında AI1 hız girişi 0–5 V olarak tanımlıdır (204.0 = 5U); 0–10 V sinyal kullanılacaksa 204.0 10U yapılır.
- Gerilim varken korumasız parçalara ve klemenslere dokunulmaz; sürücü sisteminde başka bir gerilim bulunmadığı doğrulanır.
- Enerji kesildikten sonra DC bara kondansatörlerinin boşalması için 15 dakika beklenir. DC bara LED'i, gerilimin olmadığını gösteren bir gösterge değildir.
- Bütün ekipmanın topraklaması doğrulanır; sürücü sistemi üzerinde çalışmadan önce motor mili dönmeyecek şekilde bloke edilir.
- Enerji verilmeden önce dijital girişlere istenmeyen harekete yol açabilecek sinyal gelmediği doğrulanır; sürücüye 60 saniyeden kısa aralıklarla enerji verilmez.
Hızlı devreye alma
| Sıra | Kod | Ayar | Fabrika ayarı |
|---|---|---|---|
| 1 | 301 | İlk enerjide motor etiketine göre 50 Hz ya da 60 Hz seçilir. | 00 |
| 2 | 201 | Kontrol tipi (2 telli ya da 3 telli) otomatik ayardan önce seçilir. | 00 |
| 3 | 302 | Motor etiketindeki nominal güç girilir. | — |
| 4 | 304 | Motor etiketindeki nominal gerilim girilir. | 380 V |
| 5 | 305 | Motor etiketindeki nominal akım girilir. | — |
| 6 | 306 | Motor etiketindeki nominal frekans girilir. | 50 Hz |
| 7 | 307 | Motor etiketindeki nominal devir girilir. | — |
| 8 | 318 | Motor bağlı ve soğukken otomatik ayar başlatılır. | 00 |
| 9 | 401 | Hız referansının kaynağı seçilir (analog klemens, ön panel, Modbus…). | 01 |
| 10 | 501.0 | Hızlanma süresi girilir; yavaşlama süresi 501.1'dedir. | 3.0 s |
Tuş takımı ve menü yapısı
Ön panelde ekran, jog dial (döner ayar düğmesi) ile ESC, MODE, RUN ve STOP/RESET tuşları bulunur. Parametrelere üç moddan erişilir: rEF (referans), MOn (izleme) ve COnF (yapılandırma; kılavuzun bazı sayfalarında ConF).
- İlk enerjide standart motor frekansı 301 sorulur; etikete göre 50 Hz ya da 60 Hz seçilir. Sonraki enerji verişlerinde ekranda --00 görünür.
- Jog dial çevrilerek menüler ve değerler arasında gezilir; basıldığında seçim ve onay yapılır.
- ESC menüden ya da parametreden çıkar, ekrandaki değeri iptal edip önceki değere döner.
- MODE kumanda ve programlama modları arasında geçer: ilk basış dalın başına, ikinci basış sonraki moda götürür.
- MODE 3 s basılı tutulduğunda REMOTE (uzak) ile LOCAL (yerel) arasında geçilir.
- 101 ve 102'de atamayı değiştirmek için ENT 2 s basılı tutulur.
Yapılandırma modunda 101, 102 ve FULL (tam menü) bölümü yer alır; makro yapılandırma 100 bu bölümdedir. Parametreler 200- giriş/çıkış, 300- motor kontrol, 400- kontrol, 500- fonksiyon, 600- arıza algılama yönetimi ve 700- haberleşme menülerinde gruplanır.
Şifre ile kilitleme
999 (HMI şifresi) parametresine 2 ile 9999 arasında şifre girilir; fabrika ayarı OFF'tur. Şifre tanımlıyken fabrika ayarına dönüş ve FULL erişimi kapalıdır. Şifre kaybında Schneider Electric ile iletişime geçilmesi gerekir.
Fabrika ayarlarına dönme
102 (fabrika ayarı / müşteri ayarını geri çağırma) bir yapılandırmayı geri yükler; 102 = 64 ile yapılandırma fabrika ayarına döner.
- Dönüşün kullanılan bağlantı tipiyle uyumlu olduğu doğrulanır. Sürücü bir PLC'ye bağlıysa, 102 64 yapılmadan önce PLC ile sürücü arasındaki kablolama ayrılır.
- Gerekirse 101 (müşteri ayarını kaydetme) ile mevcut yapılandırmanın yedeği alınır; fabrika ayarı 00'dır, kayıt seçeneği kılavuzun 101 tablosunda yer alır.
- 102'ye gidilir (fabrika ayarı 00) ve ENT 2 s basılı tutulur.
- 102 64 yapılır; yapılandırma fabrika ayarlarına döner.
101 ile kaydedilen müşteri ayarı da 102 üzerinden geri çağrılır (değer kılavuzun 102 tablosunda). Sürücü fabrikadan çıktığında mevcut ve yedek yapılandırma fabrika yapılandırmasıyla başlatılmış durumdadır.
Fabrika yapılandırması
- 301 50 Hz, 304 380 V.
- 501.0 ve 501.1: 3 s.
- 512.0 alt hız 0 Hz, 512.2 üst hız 50 Hz.
- LI1: ileri yön, 2 telli geçişle (transition) çalışma; LI2, LI3 ve LI4 atanmamış.
- AI1: 0 ile +5 V hız referansı.
- R1: arızada ya da şebeke yokken R1A açılır, R1B kapanır.
- LO1 ve AO1 atanmamış.
- Otomatik DC enjeksiyon: sürücü nominal akımının 0.7 katı, 0.5 saniye.
- Frenlemede aşırı gerilimde yavaşlama rampası otomatik uyarlanır.
Bu değerler uygulamaya uygunsa sürücü ayar değiştirilmeden kullanılabilir.
Makro yapılandırma
Makro yapılandırma (100), bir uygulama alanına uygun parametre setini kısa yoldan atar; atanan değerler sonra diğer menülerden değiştirilebilir. Fabrika ayarı 00'dır.
- FULL bölümündeki 100'e gidilir.
- Makro seçilir:
- 00 Start/stop: yalnız ileri yön atanır.
- 04 PID regülasyonu: PID etkinleşir, AI1 geri beslemeye ayrılır; referans kaynağı kılavuzun makro açıklamasında yer alır.
- 09 Hız (Speed): lojik girişler sabit hızlara atanır.
- Makronun bağlantı tipiyle uyumu doğrulanır.
100 otomatik ayardan önce ayarlanır. Makronun atadığı değerler kılavuzun makro yapılandırma bölümünde gösterilir.
Motor etiket değerlerinin girilmesi
Motor etiket değerleri 300- motor kontrol menüsünde, motorun etiketi ve kılavuzuyla doğrulanarak girilir.
- 301: etikete göre 50 Hz ya da 60 Hz (fabrika yapılandırmasında 50 Hz). 301 değişince 304, 306 ve 512.2'nin ön değerleri ile motor frekans eşiği değişir.
- 319: motor gücü (302) mü güç faktörü (303) mü girileceği (fabrika ayarı 00).
- 302: nominal motor gücü; 301 50 Hz ise kW, 60 Hz ise HP (fabrika ayarı sürücü değerine göre).
- 303: etiketteki cos phi (0.5 ile 1 arası). Etikette yoksa fabrika değerinde (yaklaşık 0.80) bırakılır.
- 304: nominal motor gerilimi (360 ile 460 V, fabrika ayarı 380 V). Şebeke gerilimi motorun nominal geriliminden düşükse sürücü klemenslerindeki şebeke gerilimine ayarlanır.
- 305: nominal motor akımı (0.25 In ile 1.5 In arası).
- 306: nominal motor frekansı (10 ile 400 Hz; fabrika ayarı 50 Hz, 301 60 Hz ise 60 Hz).
- 307: nominal motor devri.
- 604.0 (motor termik akımı, 600- menüsü): etiketteki nominal akım (0.2 ile 1.5 In).
308 maksimum frekanstır (10 ile 400 Hz) ve 512.2'nin üst sınırını verir; fabrika ayarı 60 Hz, 301 60 Hz ise 72 Hz'dir. Menüde ayrıca motor kontrol tipi (309), IR kompanzasyonu (310), kayma kompanzasyonu (311), anahtarlama frekansı (315) ve Dual Rating (323) yer alır. Bazı parametre değişiklikleri motor ayar değerlerini sıfırlar ve otomatik ayarın yinelenmesini gerektirir; hangileri olduğu kılavuzun motor kontrol menüsü tablosunda yazar.
Otomatik ayar (auto-tuning)
Otomatik ayar 318 ile başlatılır; motor, kontrol döngülerinin ayarı için hareket eder ve nominal akımda çalışır.
- 100 (makro) ve 201 (kontrol tipi) otomatik ayardan önce ayarlanır; 302 (nominal güç) ve 305 (nominal akım) etikete göre girilmiş olmalıdır.
- Motorun bağlı ve soğuk olduğu kontrol edilir.
- 318 01 (Yes: otomatik ayar isteği) yapılır (fabrika ayarı 00).
- İşlem 1 ile 10 saniye sürebilir ve yarıda kesilmez; ekranda 02 ya da 00 görünmesi beklenir.
318'in 02 (Done) göstermesi otomatik ayarın daha önce yapıldığını belirtir. Motor kabloları değiştirilirse otomatik ayar yinelenir.
Tuş takımından çalıştırma ve jog dial ile hız ayarı
Fabrika ayarında RUN ve STOP tuşları ile jog dial pasiftir; komut LI1'den, hız referansı AI1'den alınır.
- 400- kontrol menüsünde 401 (referans kanalı 1) 183 (jog dial'lı entegre ekran) yapılır; fabrika ayarı 01 (analog klemens).
- Motor RUN ile çalıştırılır, STOP/RESET ile durdurulur. RUN tuşu LOCAL yapılandırmada, REMOTE'ta ise fonksiyon yapılandırılmışsa çalışmayı başlatır.
- Yerel kumandada jog dial potansiyometre gibi çalışır: hız referansı 512.0 (alt hız) ile 512.2 (üst hız) arasında değişir, ENT gerekmez.
- Jog dial referansının parametresi 403'tür.
Komut kanalı 406 ve 407 ile seçilir. 406 kanal yapılandırmasıdır (fabrika ayarı 01); 407 komut kanalıdır (fabrika ayarı 01), yalnız 406 ayrı (Separate) iken görünür ve 02 seçeneği entegre ekrandır. 405 (STOP tuşu önceliği) 00 yapılırsa sürücünün ve uzak terminalin STOP tuşları devre dışı kalır; bu ayar yalnız uygun alternatif durdurma fonksiyonları kurulduysa yapılır. Zorunlu yerel mod 408 ile atanır; zorunlu yerel referans 409, zorunlu yerel komut 410 ile seçilir.
Klemensten ileri/geri çalıştırma (2 telli) ve source/sink
2 telli kontrolde girişin açık ya da kapalı olması çalışmayı ya da durmayı belirler. Kontrol tipi 200- menüsündeki 201'dir; fabrika ayarı 00, 2 telli kontroldür.
Klemensten ileri/geri çalıştırma
- 201 00 (2 telli) kalır.
- 2 telli tip 202 ile seçilir: 01 (Transition, fabrika ayarı) başlatmak için girişin durum değiştirmesini ister ve enerji kesintisinden sonra istenmeyen yeniden kalkışı önlemeye yardımcı olur. 00 (Level 0/1) girişin 0 veya 1 durumuyla çalışır; 02 (Priority FW) seviyeyle çalışır, ileri girişi önceliklidir.
- İleri yön fabrika ayarında LI1'dendir.
- Geri yön atanmamıştır; 503'e LI1–LI4 arasından bir giriş atanır. Kılavuzun 2 telli (source) uygulama notunda sürücüye çalışma komutu verilmeden enerji verilir, otomatik ayar yapılır, 503 LI2H yapılır ve sürücü çalıştırılır.
- Kontaklar kılavuzdaki 2 telli şemaya göre bağlanır.
201 değiştirildiğinde 202 ve lojik giriş atamaları fabrika ayarına döner.
Lojik giriş tipi: source veya sink
Lojik giriş tipi 203 ile seçilir (fabrika ayarı 00); şemalar kılavuzda gösterilir.
- 00 (Positive): source; girişler 11 V ve üzerinde (ör. +24V klemensi) aktiftir.
- 01 (Negative, dahili besleme): dahili sink; girişler 10 V'un altında aktiftir.
- 02: harici sink.
203 değişikliği kontrol beslemesinin bir sonraki açılışında geçerli olur. 203 01 ya da 02 iken 0 V klemensi toprağa ya da koruma toprağına bağlanmaz. Sink lojikteki dijital girişlerin, ör. hasarlı sinyal kabloları nedeniyle kazara topraklanmasına karşı dikkat edilir.
3 telli start-stop bağlantısı
3 telli kontrolde başlatmak için bir ileri ya da geri darbesi, durdurmak için bir stop darbesi yeterlidir.
- 201 01 (3 telli) yapılır; bu ayar otomatik ayardan önce yapılır.
- 201 değiştiğinde 202 ve lojik giriş atamaları fabrika ayarına döner; diğer atamalar sonra kontrol edilir.
- LI1 stop, LI2 ileri girişidir; butonlar kılavuzdaki 3 telli şemaya göre bağlanır.
- Geri yön gerekiyorsa 503'e bir lojik giriş atanır.
Kılavuzun 3 telli (sink) uygulama notunda 201 01, 203 02 (harici sink) yapılır ve sürücü çalıştırılır; 203 ayarı örnekteki sink bağlantıya aittir.
Potansiyometre ve 4–20 mA ile hız ayarı
Analog hız referansı AI1'den alınır. AI1 tipi 204.0 ile seçilir: 5U (0-5 Vdc, fabrika ayarı), 10U (0-10 Vdc) ya da 0A (akım, x-y mA). Fabrika ayarında 401 01 ve 204.0 5U olduğundan referans doğrudan AI1'deki 0–5 V sinyalden gelir.
Potansiyometre ile hız ayarı
- Potansiyometre kılavuzdaki şekle göre 5V ve AI1 klemenslerine bağlanır; 5V klemensi potansiyometre beslemesidir (en çok 10 mA).
- Kılavuzda referans potansiyometresi SZ1RV1202 (2.2 kΩ) olarak verilir; değer en çok 10 kΩ olabilir.
- 401 01 ve 204.0 5U fabrika ayarında kalır.
- En düşük referansta motor frekansı 512.0, en yüksek referansta 512.2 olur.
- 204.3 AI1 filtre süresidir (0 ile 10 s, fabrika ayarı 0 s).
Ön paneldeki jog dial da yerel modda potansiyometre gibi kullanılabilir (401 183).
0–10 V ile hız ayarı
- 204.0 10U (0-10 Vdc) yapılır.
- Sinyal AI1'e verilir; COM, analog ve lojik giriş/çıkışların ortak ucudur.
4–20 mA ile hız ayarı
- 204.0 0A yapılır; AI1'in akım girişi empedansı 250 Ω'dur.
- 204.1 %0 referansın akımı, 204.2 %100 referansın akımıdır (0 ile 20 mA; yalnız 204.0 0A iken görünür). Fabrika ayarları 4 mA ve 20 mA olduğundan 4–20 mA sinyalde değiştirilmez.
- Sinyal kaybındaki davranış 609 ile belirlenir (fabrika ayarı 00): 00 arızayı yok sayar (kılavuzda 204.1 değerine bağlı bir koşulla), 01'de sürücü serbest durur.
- R1 atama listesinde (205.0) 4-20 mA sinyal kaybı seçeneği (123) bulunur; yalnız 204.0 0A iken görünür.
0–20 mA ile hız ayarı
- 204.0 0A yapılır.
- 204.1'e %0 referansın akımı girilir; 204.2 kontrol edilir (fabrika ayarı 20 mA).
Sabit hızlar (çoklu hız) ve jog
ATV310'da 2, 4 ya da 8 sabit hız için sırasıyla 1, 2 ya da 3 lojik giriş gerekir. Hızlar 507.0 (2 hız), 507.1 (4 hız) ve 507.2 (8 hız) atamalarıyla etkinleşir; fabrika ayarında üçü de 00'dır.
- 2 sabit hız için 507.0'a bir giriş atanır.
- Kılavuzun 4 sabit hız (source) örneğinde 507.0 L2H, 507.1 L3H yapılır.
- 8 sabit hız için 507.2'ye bir lojik giriş atanır.
- Hızlar 507.3–507.9'a girilir (0 ile 400 Hz). Fabrika ayarları: 507.3 10 Hz, 507.4 15 Hz, 507.5 20 Hz, 507.6 25 Hz, 507.7 30 Hz, 507.8 35 Hz, 507.9 40 Hz.
Sabit hız frekansları yalnız ilgili atama 00 dışındayken görünür; eşleşme kılavuzun sabit hız tablosunda yer alır. Kullanmadan önce kılavuzun fonksiyon uyumluluk tablosuna bakılır.
Kılavuzun giriş kombinasyon tablosu (sütunların karşılığı tablonun başlığında gösterilir):
- 0 0 0: Preset speed (tabloda numarasız)
- 0 0 1: sabit hız 2 (507.3)
- 0 1 0: sabit hız 3 (507.4)
- 0 1 1: sabit hız 4 (507.5)
- 1 0 0: sabit hız 5 (507.6)
- 1 0 1: sabit hız 6 (507.7)
- 1 1 0: sabit hız 7 (507.8)
- 1 1 1: sabit hız 8 (507.9)
Jog çalışma
- 505.0'a bir lojik giriş atanır (fabrika ayarı 00); giriş 2 ya da 3 telli kontrolle birlikte kullanılır.
- Jog frekansı 505.1'dir (0 ile 10 Hz, fabrika ayarı 5 Hz).
- Jog'da rampalar 0.1 s olarak alınır.
Hızlanma, yavaşlama ve frekans sınırları
Asenkron motorda 501.0, 0 Hz'den nominal motor frekansı 306'ya; 501.1, 306'dan 0 Hz'e geçiş süresidir. İkisi de 0.0 ile 999.9 s arasında ayarlanır, fabrika ayarı 3.0 s'dir.
- 501.0 ve 501.1'e süre girilir; değerin yükün ataletine uygunluğu kontrol edilir.
- Rampa şekli 501.2: 00 doğrusal (fabrika ayarı), 01 S eğrisi, 02 U eğrisi.
- İkinci rampa 501.4 (hızlanma) ve 501.5 (yavaşlama) ile girilir (0.0 ile 999.9 s, fabrika ayarı 5.0 s); geçiş 501.3 ile atanır (fabrika ayarı 00).
- 501.6 (yavaşlama rampası uyarlaması) fabrika ayarında 01'dir: yüksek ataletli yüklerde yavaşlama süresini otomatik artırır, DC bara aşırı gerilimini önlemeye yardımcı olur. Fren direnci kullanılıyorsa 501.6 00 yapılır.
Frekans sınırları
- 308 (maksimum frekans) 512.2'nin üst sınırıdır (10 ile 400 Hz, fabrika ayarı 60 Hz).
- 512.2 (üst hız) en yüksek referanstaki frekanstır; 512.0 ile 308 arasında, fabrika yapılandırmasında 50 Hz.
- 512.0 (alt hız) en düşük referanstaki frekanstır; 0 Hz ile 512.2 arasında, fabrika ayarı 0 Hz.
308, 512.2'nin altına düşürülürse 512.2 otomatik aşağı çekilir. Üst hız 2, 3 ve 4 değerleri 512.5, 512.6 ve 512.7'ye girilir; atamaları 512.3 (2 üst hız) ve 512.4 (4 üst hız) ile yapılır.
Durdurma şekli ve DC enjeksiyon freni
Çalışma komutu kalktığında ya da durdurma komutu geldiğinde durma şekli 502.0 ile seçilir.
- 502.0: 00 rampalı (fabrika ayarı), 03 DC enjeksiyonla, 08 hızlı, 13 serbest durma (freewheel).
- Serbest durma 502.1, hızlı durma 502.2 ile bir girişe atanabilir (fabrika ayarı 00); giriş ya da register biti 0'a geçtiğinde etkinleşir.
- Hızlı durmanın rampa bölücüsü 502.3'tür (1 ile 10, fabrika ayarı 4).
DC enjeksiyon freni
- 502.4 ile bir girişe atanır (fabrika ayarı 00).
- Akım 502.5: 0.1 In ile 1.41 In, fabrika ayarı 0.64 In.
- Süre 502.6: 0.1 ile 30 s, fabrika ayarı 0.5 s.
Otomatik DC enjeksiyon
- 504.0: 00 DC akım yok, 01 süre sınırlı (fabrika ayarı), 02 sürekli.
- Akım 504.1'de (0 ile 1.2 In, fabrika ayarı 0.7 In), süre 504.2'de (0.1 ile 30 s, fabrika ayarı 0.5 s) ayarlanır.
504.0 02 iken motor çalışmasa bile DC enjeksiyon etkindir. DC enjeksiyon duruşta tutma momenti için kullanılmaz; bunun için tutma freni gerekir. Motorun uygulanacak DC akımına uygunluğu doğrulanır.
Arıza reseti ve otomatik yeniden başlatma
Algılanan arıza elle, lojik girişle ya da otomatik yeniden başlatmayla resetlenir; ayarlar 600- menüsündedir.
- Elle reset: arızanın nedeni giderildikten sonra enerji, ekran tamamen sönene kadar kesilip yeniden verilir.
- 601 ile reset bir lojik girişe atanabilir (fabrika ayarı 00); giriş ya da bit 1'e geçtiğinde, neden ortadan kalktıysa arıza silinir.
- 602.0 (otomatik yeniden başlatma) etkinleştirildiğinde reset, giderek uzayan aralıklarla yapılan denemelerle otomatik gerçekleşir (fabrika ayarı 00). Etkinleştirmenin güvensiz bir duruma yol açmadığı doğrulanır.
- En uzun yeniden başlatma süresi 602.1'dir (fabrika ayarı 5 dakika).
Enerji kesintisi ve dönen motoru yakalama
202'nin fabrika ayarı 01 (Transition) enerji kesintisinden sonra istenmeyen yeniden kalkışı önlemeye yardımcı olur. 603 (dönen motoru yakalama, catch on the fly) fabrika ayarında 00'dır ve 2 telli seviye kontrolü gerektirir: 201 00 ve 202 00 (Level 0/1).
Modbus haberleşme (RJ45)
Modbus bağlantısı RJ45 soket üzerinden yapılır; sinyaller D1 (pin 4) ve D0 (pin 5) uçlarındadır. Ayarlar 700- haberleşme menüsündedir.
- RJ45 kablo Modbus soketine takılır; kablonun ekranı (shield) Common ucuna (pin 8) bağlanmaz.
- 701: Modbus adresi, OFF ile 247 arası. Fabrika ayarı OFF'tur ve OFF iken haberleşme etkin değildir.
- 702: hız; 24 (4.8 kbps), 28 (9.6 kbps), 32 (19.2 kbps) ya da 36 (38.4 kbps). Fabrika ayarı 19.2 kbps.
- 703: çerçeve formatı; 02 (8o1), 03 (8E1), 04 (8N1) ya da 05 (8N2). Fabrika ayarı 8E1.
- 704: zaman aşımı (0.1 ile 30 s, fabrika ayarı 10 s); bu sürede istek gelmezse Modbus arızası algılanır.
- Değişiklikler kontrol beslemesinin bir sonraki açılışında geçerli olur.
Komut klemensten, hız referansı Modbus'tan (kılavuzun örneği): 406 02, 401 164 (Modbus) yapılır ve 407'nin 01 olduğu kontrol edilir.
PID regülasyonu
PID ayarları PID menüsündedir. 100 04 (PID regülasyonu) seçildiğinde PID etkinleşir ve AI1 geri beslemeye ayrılır; yapı kılavuzun PID diyagramında gösterilir.
- Geri besleme 59.00 ile atanır: 00 atanmamış (fabrika ayarı), 01 analog klemens. 401 01 iken 01 seçilemez.
- Dahili referans için 59.05 01 yapılır ve referans 59.11'e yüzde olarak girilir (%0 ile %100, fabrika ayarı %0). 59.11 için 59.05'in 01 ya da 401'in 163 olması gerekir.
- Kazançlar: 59.01 oransal (0.01 ile 100, fabrika ayarı 1), 59.02 integral (0.01 ile 100, fabrika ayarı 1), 59.03 türev (0.00 ile 100.00, fabrika ayarı 0.00).
Dahili PID referansı referans modunda (rEF) jog dial ile de değiştirilebilir. PID parametrelerinin bir kısmı yalnız 59.00 00 dışındayken görünür.
Deneme çalıştırması
Her uygulama hizmete alınmadan önce ayrı ayrı ve eksiksiz test edilmelidir; ürün bilinmeyen ya da uygun olmayan ayarlarla çalıştırılmaz.
- Enerji vermeden önce ürünün şebeke gerilimi için onaylı olduğu doğrulanır; koruyucu kapak, kapı ve ızgaraların takılı olduğu kontrol edilir.
- Çalışma komutu verilmeden enerji verilir; ilk enerjide 301 ayarlanır.
- Fabrika yapılandırması uygun değilse 100, 201 ve motor etiket değerleri ayarlanır; ardından çalışma alanında kimse yokken otomatik ayar yapılır.
- Ön panelden deneme için 401 183 yapılır ve motor RUN ile çalıştırılır; klemensten denemede fabrika ayarındaki LI1 ileri girişi kullanılır.
- Çalışırken MOn modunda 801 (hız referansı), 802 (çıkış frekansı) ve 803 (motor akımı) izlenir.
- Kapsamlı devreye alma testi yapılır.
Sık kullanılan parametreler
Menü yapısı (Menu structure)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| rEF | Reference Mode | — | — | Referans modu (Reference Mode); yerel kumandada hız referansı burada jog dial ile değiştirilir. Kılavuza göre dahili PID referansı da jog dial ile değiştirilebilir. |
| MOn | Monitoring mode | — | — | İzleme modu (Monitoring mode); hız referansı 801, çıkış frekansı 802, motor akımı 803 ve HMI şifresi 999 bu gruptadır. |
| COnF | Configuration | — | — | Yapılandırma modu (Configuration); MODE tuşu ya da jog dial ile geçilen üç moddan biridir. |
| ConF | Configuration mode | — | — | Yapılandırma modu (Configuration mode); 101, 102 ve makro yapılandırma 100'ü içeren FULL bölümü bu moddadır. |
İzleme modu (Monitoring mode)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 801 | Speed reference | — | — | İzleme modunda gösterilen hız referansı (Hz). |
| 802 | Output frequency | -400 to 400 Hz Hz | — | İzleme modunda gösterilen çıkış frekansı. |
| 803 | Motor current | — | — | İzleme modunda gösterilen motor akımı (A). |
| 999 | HMI Password | 2 - 9999 | OFF | HMI şifresi; şifre girildiğinde sürücü kilitlenir, fabrika ayarlarına dönüş ve FULL bölümüne erişim devre dışı kalır. |
Yapılandırma modu (Configuration mode)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 101 | Store customer parameter set | — | 00 | Mevcut yapılandırmanın yedeğini (müşteri parametre seti) oluşturur. |
| 102 | Factory / recall customer parameter set | — | 00 | Yapılandırmayı geri yükler: 64 ile fabrika ayarlarına döner; 101 ile kaydedilmiş müşteri ayarı da buradan geri çağrılır. |
Tam menü (FULL) (Complete menu (FULL))
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 100 | Macro-configuration | — | 00 | Makro yapılandırma: 00 start/stop (yalnız ileri), 04 PID regülasyonu, 09 sabit hız. Otomatik ayardan önce ayarlanır. |
Giriş/çıkış menüsü 200- (I/O menu 200-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 201 | Type of control | — | 00 | Kontrol tipi: 00 2 telli (fabrika ayarı), 01 3 telli. Değiştirildiğinde 202 ve lojik giriş atamaları fabrika ayarına döner. |
| 202 | 2-wire type control | — | 01 | 2 telli kontrol tipi: 00 seviye (Level 0/1), 01 geçiş (Transition, fabrika ayarı), 02 ileri öncelikli (Priority FW). |
| 203 | Logic inputs type | — | 00 | Lojik giriş tipi: 00 source, 01 dahili sink, 02 harici sink. Kontrol beslemesinin bir sonraki açılışında geçerli olur. |
AI1 yapılandırma menüsü 204- (AI1 configuration menu 204-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 204.0 | AI1 type | — | 5U | AI1 tipi: 5U (0-5 Vdc, fabrika ayarı), 10U (0-10 Vdc) ya da 0A (akım). |
| 204.1 | AI1 current scaling parameter of 0% | 0 - 20 mA | 4 mA | AI1 akım girişinde %0 referansa karşılık gelen akım; 204.0 0A iken görünür. |
| 204.2 | AI1 current scaling parameter of 100% | 0 - 20 mA | 20 mA | AI1 akım girişinde %100 referansa karşılık gelen akım; 204.0 0A iken görünür. |
| 204.3 | AI1 filter time | 0 - 10 s | 0s | AI1 filtre süresi: parazit filtrelemesinde kullanılan alçak filtrenin kesim süresi. |
R1 rölesi yapılandırma menüsü 205- (R1 configuration menu 205-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 205.0 | R1 assignment | — | 01 | R1 rölesinin ataması; fabrika ayarında arıza rölesidir. 4-20 mA sinyal kaybı seçeneği yalnız 204.0 0A iken görünür. |
LO1 lojik çıkış menüsü 206- (LO1 configuration menu 206-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 206.0 | LO1 assignment | — | 00 | LO1 lojik çıkışının ataması; fabrika ayarında atanmamıştır. |
AO1 analog çıkış menüsü 216- (AO1 configuration menu 216-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 216.0 | AO1 assignment | — | 00 | AO1 analog çıkışının ataması; fabrika ayarında atanmamıştır. |
| 216.1 | AO1 type | — | 0A | AO1 analog çıkışının tipi. |
Motor kontrol menüsü 300- (Motor control menu 300-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 301 | Standard motor frequency | — | 00 | Standart motor frekansı: 50 Hz ya da 60 Hz. İlk enerjide istenir; 304, 306 ve 512.2'nin ön değerlerini değiştirir. |
| 302 | Rated motor power | — | — | Motor etiketindeki nominal güç; 301 50 Hz ise kW, 60 Hz ise HP. Fabrika ayarı sürücü değerine göre belirlenir. |
| 303 | Rated motor cos phi | 0.5 to 1 | — | Motor etiketindeki güç faktörü (cos phi); etikette yoksa fabrika değerinde (yaklaşık 0.80) bırakılır. |
| 304 | Rated motor voltage | 360 to 460 V | 380 V | Motor etiketindeki nominal gerilim; şebeke gerilimi daha düşükse sürücü klemenslerine uygulanan şebeke gerilimine ayarlanır. |
| 305 | Rated motor current | 0.25 In to 1.5 In | — | Motor etiketindeki nominal akım; fabrika ayarı sürücü değerine göre belirlenir. |
| 306 | Rated motor frequency | 10 to 400 Hz | 50 Hz | Motor etiketindeki nominal frekans; 501.0 ve 501.1 süreleri asenkron motorda bu frekansa göre tanımlanır. |
| 307 | Rated motor speed | 0 to 24000 rpM | — | Motor etiketindeki nominal devir. |
| 308 | Maximum frequency | 10 to 400 Hz | 60 Hz | Maksimum frekans; 512.2 için ayarlanabilecek en yüksek değer. 301 60 Hz ise ön değeri 72 Hz olur. |
| 309 | Motor control type | — | 03 | Motor kontrol tipi (Motor control type). |
| 310 | IR compensation | 25 to 200% | 100% | IR kompanzasyonu (IR compensation). |
| 311 | Slip compensation | 0 to 150% | 100% | Kayma kompanzasyonu (Slip compensation). |
| 315 | Switching frequency | 2 to 12 kHz | 4 kHz | Anahtarlama frekansı (Switching frequency). |
| 318 | Auto-tuning | — | 00 | Otomatik ayar: 01 ile istenir, 02 otomatik ayarın yapıldığını gösterir. Motor bağlı ve soğukken yapılır. |
| 319 | Motor parameter choice | — | 00 | Motor parametresi seçimi: güç (302) ya da güç faktörü (303) girileceğini belirler. |
| 323 | Dual Rating | — | 01 | Sürücünün Dual Rating ayarı. |
Kontrol menüsü 400- (Control menu 400-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 401 | Reference channel 1 | — | 01 | Referans kanalı 1: 01 analog klemens (fabrika ayarı), 183 jog dial'lı entegre ekran, 164 Modbus gibi kaynaklar seçilir. |
| 403 | Integrated display jog dial reference | — | — | Entegre ekranın jog dial referansı; jog dial ile verilen hız referansı. |
| 404 | Reverse inhibition | — | 00 | Ters yön engelleme (Reverse inhibition). |
| 405 | Stop key priority | — | 01 | STOP tuşu önceliği; 00 yapıldığında sürücünün ve uzak ekran terminalinin STOP tuşları devre dışı kalır. |
| 406 | Channel configuration | — | 01 | Kanal yapılandırması; ayrı (Separate) seçildiğinde komut kanalı 407 görünür. |
| 407 | Command channel 1 | — | 01 | Komut kanalı 1; seçeneklerinden 02 entegre ekrandır. Yalnız 406 ayrı (Separate) iken görünür. |
| 408 | Forced local assignment | — | 00 | Zorunlu yerel mod (forced local) ataması. |
| 409 | Forced local reference | — | 00 | Zorunlu yerel modda kullanılacak referans. |
| 410 | Forced local command | — | 02 | Zorunlu yerel modda kullanılacak komut. |
Rampa menüsü 501- (Ramp menu 501-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 501.0 | Acceleration | 0.0 s to 999.9 s | 3.0 s | Hızlanma süresi: asenkron motorda 0 Hz'den nominal motor frekansı 306'ya çıkış süresi. |
| 501.1 | Deceleration | 0.0 s to 999.9 s | 3.0 s | Yavaşlama süresi: asenkron motorda 306'dan 0 Hz'e iniş süresi. |
| 501.2 | Ramp shape assignment | — | 00 | Rampa şekli: 00 doğrusal, 01 S eğrisi, 02 U eğrisi. |
| 501.3 | Ramp switching commutation | — | 00 | Rampa geçişi (ramp switching) ataması; ikinci rampanın süreleri 501.4 ve 501.5'tir. |
| 501.4 | Acceleration 2 | 0.0 to 999.9 s | 5.0 s | İkinci hızlanma rampası süresi. |
| 501.5 | Deceleration 2 | 0.0 to 999.9 s | 5.0 s | İkinci yavaşlama rampası süresi. |
| 501.6 | Decel Ramp Adaptation assignment | — | 01 | Yavaşlama rampası uyarlaması; yüksek ataletli yüklerde yavaşlama süresini otomatik artırır. Fren direnci kullanılıyorsa 00 yapılır. |
Durdurma menüsü 502- (Stop configuration menu 502-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 502.0 | Type of stop | — | 00 | Durdurma şekli: 00 rampalı, 03 DC enjeksiyonla, 08 hızlı, 13 serbest durma. |
| 502.1 | Freewheel stop assignment | — | 00 | Serbest durma (freewheel) ataması. |
| 502.2 | Fast stop assignment | — | 00 | Hızlı durma ataması. |
| 502.3 | Fast stop Ramp divider | 1 to 10 | 4 | Hızlı durmada kullanılan rampa bölücü. |
| 502.4 | DC injection assignment | — | 00 | DC enjeksiyonun atandığı giriş. |
| 502.5 | DC injection level | 0.1*In to 1.41*In | 0.64*In (in A) | DC enjeksiyon akımı seviyesi; In'e oranla ayarlanır. |
| 502.6 | IDC injection time for DCLI | 0.1 s to 30 s | 0.5 s | DC enjeksiyon süresi (kılavuzdaki adıyla IDC injection time for DCLI). |
Fonksiyon menüsü 500- (Function menu 500-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 503 | Reverse direction | — | 00 | Geri yön komutunun atandığı giriş (LI1–LI4 arasından); fabrikada atanmamıştır. |
| 505.0 | Jog assignment | — | 00 | Jog ataması; 2 ya da 3 telli kontrolle ilişkili bir lojik girişle motoru adım adım kumanda eder. |
| 505.1 | Jog Frequency | 0 to 10 Hz | 5 Hz | Jog çalışmadaki frekans referansı. |
Otomatik DC enjeksiyon menüsü 504- (Auto DC injection menu 504-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 504.0 | Automatic DC injection | — | 01 | Otomatik DC enjeksiyon: 00 yok, 01 süre sınırlı, 02 sürekli (motor çalışmasa bile etkin). |
| 504.1 | Automatic DC injection current | 0 to 1.2*In | 0.7*In (in A) | Otomatik DC enjeksiyon akımı; fabrika yapılandırmasında sürücü nominal akımının 0.7 katı. |
| 504.2 | Automatic DC injection time | 0.1 to 30 s | 0.5 s | Otomatik DC enjeksiyon süresi. |
Hız artırma/azaltma 506- (Speed up and down 506-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 506.0 | Up speed command | — | 00 | Hız artırma komutunun ataması (Up speed command). |
| 506.1 | Down speed command | — | 00 | Hız azaltma komutunun ataması (Down speed command). |
Sabit hız menüsü 507- (Preset speed menu 507-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 507.0 | 2 preset speeds | — | 00 | 2 sabit hız ataması (1 lojik giriş). |
| 507.1 | 4 preset speeds | — | 00 | 4 sabit hız ataması (2 lojik giriş). |
| 507.2 | 8 preset speeds | — | 00 | 8 sabit hız ataması (3 lojik giriş). |
| 507.3 | Preset speed 2 | 0 to 400 Hz | 10 Hz | Sabit hız 2 frekansı. |
| 507.4 | Preset speed 3 | 0 to 400 Hz | 15 Hz | Sabit hız 3 frekansı. |
| 507.5 | Preset speed 4 | 0 to 400 Hz | 20 Hz | Sabit hız 4 frekansı. |
| 507.6 | Preset speed 5 | 0 to 400 Hz | 25 Hz | Sabit hız 5 frekansı. |
| 507.7 | Preset speed 6 | 0 to 400 Hz | 30 Hz | Sabit hız 6 frekansı. |
| 507.8 | Preset speed 7 | 0 to 400 Hz | 35 Hz | Sabit hız 7 frekansı. |
| 507.9 | Preset speed 8 | 0 to 400 Hz | 40 Hz | Sabit hız 8 frekansı. |
PID menüsü 59- (PID menu 59-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 59.00 | PID feedback assignment | — | 00 | PID geri besleme ataması: 00 atanmamış, 01 analog klemens (401 01 iken seçilemez). |
| 59.01 | PID proportional gain | 0.01 to 100 | 1 | PID oransal kazancı. |
| 59.02 | PID integral gain | 0.01 to 100 | 1 | PID integral kazancı. |
| 59.03 | PID derivative gain | 0.00 to 100.00 | 0.00 | PID türev kazancı. |
| 59.05 | Activation internal PID reference value | — | 00 | Dahili PID referansının etkinleştirilmesi; dahili referans değeri 59.11'e girilir. |
| 59.11 | Internal PID reference value | 0 to 100% | 0% | Dahili PID referans değeri (yüzde olarak). |
Hız sınırı menüsü 512- (Speed limit menu 512-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 512.0 | Low speed | 0 Hz to 512.2 Hz | 0 Hz Hz | Alt hız: en düşük referanstaki motor frekansı. |
| 512.2 | High speed | 512.0 to 308 Hz | 50 or 60 Hz Hz | Üst hız: en yüksek referanstaki motor frekansı; 308'i aşamaz. |
| 512.3 | 2 High speed assignment | — | 00 | 2 üst hız ataması. |
| 512.4 | 4 High speed assignment | — | 00 | 4 üst hız ataması. |
| 512.5 | High speed 2 | 512.0 to 308 Hz | — | Üst hız 2 değeri. |
| 512.6 | High speed 3 | 512.0 to 308 Hz | — | Üst hız 3 değeri. |
| 512.7 | High speed 4 | 512.0 to 308 Hz | — | Üst hız 4 değeri. |
Arıza algılama yönetimi menüsü 600- (Fault detection management menu 600-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 601 | Detected fault reset assignment | — | 00 | Arıza reseti ataması; giriş ya da bit 1'e geçince, neden ortadan kalkmışsa arıza resetlenir. |
| 602.0 | Automatic restart | — | 00 | Otomatik yeniden başlatma; giderek uzayan bekleme süreleriyle ayrılmış otomatik denemelerle yapılır. |
| 602.1 | Max. automatic restart | — | 5 min. | En uzun otomatik yeniden başlatma süresi. |
| 603 | Catch on the fly | — | 00 | Dönen motoru yakalama (catch on the fly); 2 telli seviye kontrolü gerektirir. |
| 609 | 4-20mA loss Behaviour | — | 00 | 4-20 mA sinyal kaybında sürücünün davranışı: 00 arıza yok sayılır, 01 serbest durma. |
Motor termik koruma menüsü 604- (Motor thermal protection menu 604-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 604.0 | Motor thermal current | 0.2 to 1.5 In | — | Motor termik akımı; motor etiketindeki nominal akıma ayarlanır. |
| 604.1 | Motor protection type | — | 01 | Motor koruma tipi. |
Haberleşme menüsü 700- (Communication menu 700-)
| Kod | Adı | Aralık | Fabrika ayarı | Açıklama |
|---|---|---|---|---|
| 701 | Modbus address | OFF to 247 | OFF | Modbus adresi; OFF iken haberleşme etkin değildir. |
| 702 | Modbus baud rate | — | 19.2 | Modbus haberleşme hızı: 4.8, 9.6, 19.2 ya da 38.4 kbps. |
| 703 | Modbus format | — | 8E1 | Modbus çerçeve formatı: 8o1, 8E1, 8N1 ya da 8N2. |
| 704 | Modbus time out | 0.1 to 30 s | 10 s | Modbus zaman aşımı; bu süre içinde istek gelmezse Modbus arızası algılanır. |
Klemensler ve fabrika ayarlı fonksiyonları
| Klemens | Kılavuzda | Açıklama |
|---|---|---|
| R1A | NO contact of the relay; factory: fault relay, R1A opens and R1B closes when a fault is detected or no line voltage is present | Rölenin NO kontağı; fabrika ayarında arıza rölesidir: arıza algılandığında ya da şebeke gerilimi yokken R1A açılır, R1B kapanır. Ataması 205.0 ile yapılır. |
| R1B | NC contact of the relay | Rölenin NC kontağı. |
| R1C | Common pin of the relay | Rölenin ortak ucu. |
| COM | Common of analog and logic I/Os | Analog ve lojik giriş/çıkışların ortak ucu. |
| AI1 | Analog input AI1 (0 to + 5 V) speed reference | Analog giriş; fabrika ayarında 0 ile +5 V arası hız referansı. Tipi 204.0 ile seçilir (0-5 Vdc, 0-10 Vdc ya da akım); akım girişinde empedans 250 Ω. |
| LIU | AI1 used as logic input (source mode, with pull-up resistor) | Lojik giriş artı (Logic input plus); AI1'in source modda, pull-up dirençle lojik giriş olarak kullanıldığı bağlantıyla ilgilidir. |
| 5V | Power supply for reference potentiometer | Referans potansiyometresinin beslemesi; en yüksek akım 10 mA. |
| AO1 | No assignment | Analog çıkış; fabrika ayarında atanmamıştır. Ataması 216.0, tipi 216.1 ile yapılır. |
| LO+ | Logic output; factory LO1: no assignment | Lojik çıkış; fabrika ayarında LO1 atanmamıştır. Ataması 206.0 ile yapılır. |
| LO- | Common of the logic output (emitter) | Lojik çıkışın ortak ucu (emiter). |
| LI1 | Forward (2-wire transitional control) | Lojik giriş; fabrika ayarında ileri yön (2 telli, geçişle kontrol). 3 telli kontrolde stop girişidir. |
| LI2 | No assignment | Lojik giriş; fabrika ayarında atanmamıştır. 3 telli kontrolde ileri girişidir. |
| LI3 | No assignment | Lojik giriş; fabrika ayarında atanmamıştır. |
| LI4 | No assignment | Lojik giriş; fabrika ayarında atanmamıştır. |
| +24V | +24 VDC supply provided by the drive | Sürücünün verdiği +24 VDC besleme; 203 00 (source) iken lojik girişler bu klemens gibi 11 V ve üzeri bir gerilimle aktif olur. |
| D1 | Modbus signal (RJ45 pin 4) | Modbus sinyali (RJ45 pin 4). |
| D0 | Modbus signal (RJ45 pin 5) | Modbus sinyali (RJ45 pin 5). |
Kaynak: Schneider Electric Easy Altivar ATV310 user manual, PDF sayfa 5–131. Parametre kodu, adı, aralığı ve fabrika ayarı kılavuzda yazdığı gibidir; açıklamalar ve adımlar Türkçeye çevrilmiştir. Bir ayarı değiştirmeden önce kılavuzun ilgili bölümü ve güvenlik uyarıları okunmalıdır.
Schneider Electric Easy Altivar 310 için parametre ayarı ve devreye alma konularında telefonla teknik destek sağlıyoruz: devreye alma hizmeti, Easy Altivar 310 seri sayfası.
SIK SORULAN SORULAR
Sık sorulan sorular
Schneider ATV310 fabrika ayarlarına nasıl döndürülür?
Yapılandırma modundaki 102, ENT 2 s basılı tutularak 64 yapılır ve yapılandırma fabrika ayarına döner. Sürücü bir PLC'ye bağlıysa önce PLC ile sürücü arasındaki kablolama ayrılır; gerekirse mevcut ayarlar 101 ile yedeklenir.
ATV310'da RUN tuşu neden çalışmıyor?
Fabrika ayarında RUN ve STOP tuşları ile jog dial pasiftir; komut LI1'den, hız AI1'den gelir. Ön panelden kumanda için 401 183 yapılır; RUN tuşu LOCAL yapılandırmada çalışır ve LOCAL ile REMOTE arasında MODE 3 s basılı tutularak geçilir.
ATV310'a potansiyometre nasıl bağlanır ve ayarlanır?
Potansiyometre 5V ve AI1 klemenslerine bağlanır; kılavuzda SZ1RV1202 (2.2 kΩ) verilir, değer en çok 10 kΩ olabilir. Fabrika ayarında 401 01 ve 204.0 5U olduğundan ek ayar gerekmez; frekans aralığı 512.0 ve 512.2 ile belirlenir.
ATV310 hızlanma süresi hangi parametre?
Hızlanma süresi 501.0, yavaşlama süresi 501.1'dir; ikisi de 0.0 ile 999.9 s arasında ayarlanır ve fabrika ayarı 3.0 s'dir. İkinci rampa için 501.4 ve 501.5 kullanılır.
ATV310'da auto-tuning nasıl yapılır?
100, 201 ve motor etiket değerleri (302, 305) girildikten sonra, motor bağlı ve soğukken, çalışma alanında kimse yokken 318 01 yapılır. İşlem 1 ile 10 saniye sürer ve yarıda kesilmez; ekranda 02 ya da 00 görünmesi beklenir.
