LS G100 Parametre Ayarları ve Devreye Alma

LS Electric G100, AC motor sürücüsü (inverter) serisidir. Bu sayfada ilk çalıştırma adımları ve temel parametreler, LS Electric G100 / G100C kullanım kılavuzunun V4.03 sürümüne göre verilir. G100'de giriş şebeke frekansının fabrika ayarı 60 Hz olduğundan, 50 Hz şebekede ilk değişen ayarlardan biri bA.10'dur.

Hızlı devreye alma

Tuş takımıyla parametre değiştirme

Parametreler gruplara ayrılmıştır: ACC, dEC, drv ve Frq gibi kodların bulunduğu İşletme grubu ile dr, bA, Ad, Cn, In, OU, CM, AP, Pr ve M2 grupları. Kodlar grup kısaltması ve numarayla yazılır; bA.10, bA grubunun 10 numaralı kodudur.

1. Grup içinde [▲] ve [▼] tuşlarıyla gezilir. Bazı numaralar atlanır, kullanılmayan özellikler gösterilmez: Ad.24 0 (No) iken Ad.25 ve Ad.26 görünmez.
2. Kod ekrana getirilir ve yeni değer girilir (kılavuzun örneği: İşletme grubunda ACC 5.0 değerinden 16.0 değerine).
3. Sayı yanıp sönerken [ENT] ile kaydedilir. Başka bir tuş değişikliği iptal eder; [ESC] kaydetmeden grup gezinme moduna döner.

Fabrika ayarlarına dönme

Kılavuzdaki adımlar fabrika ayarlarına göre yazılmıştır; ayarlar sonradan değiştirildiyse sürücü beklendiği gibi çalışmayabilir.

1. dr.93 (parametre başlatma) koduna gidilir; fabrika ayarı 0 (No) değeridir.
2. Bütün parametreler için 1 (All Grp), tek grup için o grubun numarası seçilir: 2 dr, 3 bA, 4 Ad, 5 Cn, 6 In, 7 OU, 8 CM, 9 AP, 12 Pr, 13 M2, 14 İşletme grubu.
3. Seçim [ENT] ile kaydedilir ve başlatma başlar.

Başlatmadan sonra ayarlar, sürücü çalıştırılmadan önce yeniden yapılır. Arıza tripinde ya da çalışma sırasında başlatma yapılamaz.

Motor etiket değerleri ve 50 Hz seçimi

Otomatik ayar yapılmadan da motor etiketindeki değerlerle çalışılabilir. Giriş şebeke frekansının fabrika ayarı 60 Hz olduğundan 50 Hz şebekede ilk değişen ayar bA.10'dur.

1. bA.10 (giriş şebeke frekansı) 1 (50 Hz) yapılır.
2. dr.14'te motor kapasitesi seçilir.
3. dr.18'e etiketteki temel frekans girilir; fabrika ayarı 60.00 Hz'dir.
4. bA.11'e kutup sayısı, bA.12'ye nominal kayma hızı (rpm) girilir.
5. bA.13'e nominal akım, bA.14'e boşta çalışma akımı girilir.
6. bA.15'e nominal gerilim, bA.16'ya verim (%) girilir. Motorun nominal gerilimi sürücünün giriş geriliminden farklıysa çıkış gerilimi ayarı gerekir.

V/F eğrisi bA.07 ile seçilir: 0 (Linear, fabrika ayarı), 1 (Square), 2 (User V/F), 3 (Square 2). Motor maksimum hızda çalıştırılmadan önce nominal kapasitesi doğrulanmalıdır.

Otomatik ayar (auto-tuning)

Otomatik ayarda motor parametreleri sürücü tarafından ölçülür, otomatik tork artırma ya da sensörsüz vektör kontrolde kullanılır. Kontrol modu dr.09 ile seçilir: 0 (V/F, fabrika ayarı), 2 (Slip Compen), 4 (IM Sensorless).

1. Motorun tamamen durduğu kontrol edilir.
2. Etiket değerlerinin girildiği kontrol edilir: bA.11, bA.12, bA.13, bA.15, bA.16.
3. bA.20'de ayar tipi seçilir: 1 All (dönen tip), 2 All (duran tip), 3 Rs+Lsigma (dönen tip), 6 Tr (duran tip). Bütün parametreler için 1 ya da 2 seçilir.
4. [ENT] ile ölçüm başlatılır. Bitince ekranda tamamlandığı ve ölçülen değerler gösterilir.

Duran tip yalnız motor döndürülemiyorsa kullanılır: dişli ve kayışlar kolayca ayrılamıyor ya da motor yükten mekanik olarak ayrılamıyorsa. Dönen tip haberleşme üzerinden başlatılamaz. Rotor zaman sabiti (Tr) çok düşük ya da çok yüksekse uyarı alarmı oluşur.

Çalıştırma komutu: tuş takımı veya klemens (2 telli)

Komut kaynağı İşletme grubundaki drv ile seçilir. Fabrika ayarı 1 (FX/RX-1), yani klemenstir; [RUN] tuşuyla çalıştırmak için bu ayar değiştirilir.

Tuş takımından çalıştırma

1. drv 0 (Keypad) yapılır.
2. Çalışma [RUN] ile başlatılır, [STOP/RESET] ile durdurulur.

Klemensten ileri/geri çalıştırma (2 telli)

1. drv 1 (FX/RX-1) olarak kalır.
2. İleri ve geri için P1–P8 arasından birer klemens seçilir, fonksiyon koduna 1 (FX) ve 2 (RX) atanır. P1–P8 fonksiyon kodları In.65–In.72'dir; fabrika ayarında P1 ileri (In.65), P2 geri (In.66) girişidir.
3. P1 (FX) ile CM arasındaki anahtar kapatıldığında ileri çalışma komutu verilir.

İki klemens aynı anda açık ya da kapalıysa bu bir durdurma komutudur. Bir yön Ad.09 ile engellenebilir: 1 (Forward Prev) ileri, 2 (Reverse Prev) geri yönü engeller.

Hız ayarı: tuş takımı, potansiyometre, 4–20 mA

Hız referansının kaynağı İşletme grubundaki Frq ile seçilir; fabrika ayarı 0 (Keypad-1) değeridir.

Tuş takımından frekans girme

1. Frq 0 (Keypad-1) yapılır; ikinci yöntem 1 (Keypad-2) seçeneğidir.
2. Frekans İşletme grubundaki 0.00 (komut frekansı) koduna girilir (kılavuzun örneği: 30.05 Hz). Değer dr.20'deki maksimum frekansı aşamaz.

Potansiyometre ile hız ayarı

• Dahili ayar düğmesi (V0): Frq 4 yapılır ve düğme çevrilerek frekans değiştirilir.
• Harici potansiyometre (V1): dahili beslemede potansiyometrenin üç ucu VR, V1 ve CM klemenslerine, harici beslemede gerilim kaynağı V1 ile CM arasına bağlanır. VR için 1~5 kΩ potansiyometre belirtilir; V1 unipolar modda 0–10 V girişidir ve en çok 12 V kabul eder.

1. Harici potansiyometrede Frq 2 (V1) yapılır; In.06 (V1 polaritesi) 0 (Unipolar) olarak kalır.
2. In.10, V1'in maksimum giriş gerilimidir (10.00 V); bu gerilimdeki frekans In.01 ile ayarlanır.
3. Potansiyometre çevrilerek frekansın değiştiği kontrol edilir (kılavuzun örneği: 10 Hz).

4–20 mA ile hız ayarı

1. Frq 5 (I2) yapılır ve 4–20 mA sinyal I2 girişine verilir.
2. Minimum akım In.53'te (4.00 mA), maksimum akım In.55'te (20.00 mA), maksimum analog girişteki frekans In.01'de ayarlanır. Bu kodlar çıkış frekansının eğimini ve sıfır kaymasını belirler.

Hızlanma ve yavaşlama süreleri

Hızlanma süresi ACC (fabrika ayarı 5.0 s), yavaşlama süresi dEC (10.0 s) koduyla İşletme grubunda ayarlanır.

1. ACC ve dEC kodlarına süre saniye olarak girilir.
2. bA.08 sürenin referansını seçer: 0 (Max Freq, fabrika ayarı) maksimum frekansa göre, 1 (Delta Freq) mevcut frekanstan bir sonraki adım frekansına göre. Kılavuzun örneğinde maksimum frekans 60.00 Hz ve süre 5 saniyeyken 30 Hz'e 2.5 saniyede ulaşılır.
3. bA.09 zaman ölçeğini seçer: 0 (0.01 sec), 1 (0.1 sec, fabrika ayarı), 2 (1 sec). Ölçek zamanla ilgili bütün değerlere uygulanır.

Frekans sınırları

Çalışma frekansı maksimum, başlangıç, üst sınır ve alt sınır frekanslarıyla sınırlandırılabilir.

1. Maksimum frekans dr.20'de ayarlanır (60.00 Hz).
2. Başlangıç frekansı dr.19'dadır (0.50 Hz); bunun altındaki frekans girişi 0.00 alınır.
3. Üst ve alt sınır için Ad.24 1 (Yes) yapılır; 0 (No) iken Ad.25 ve Ad.26 görünmez.
4. Alt sınır Ad.25'e (0.50 Hz), üst sınır Ad.26'ya girilir. Üst sınır, alt sınır ile maksimum frekans arasında kalır.

Sınırlar etkinken bütün frekans ayarları bu aralıkta kalır; frekans üst sınırın üzerine ayarlanamaz.

Kalkış ve durdurma şekli, DC fren

Kalkış şekli Ad.07, durdurma şekli Ad.08 ile seçilir. Fabrika ayarında motor hızlanarak kalkar, yavaşlayarak durur.

Kalkış şekli

1. Ad.07: 0 (Acc) hızlanarak kalkış, 1 (Dc-Start) hızlanmadan önce belirli süre DC fren.
2. Dc-Start seçildiyse süre Ad.12'de (0.00 s), uygulanan DC miktarı Ad.13'te (%50) ayarlanır. Kontrol modu IM Sensorless ise bu kalkış çalışmaz.

Durdurma şekli

1. Ad.08: 0 (Dec) yavaşlayarak, 1 (Dc-Brake) DC frenle, 2 (Free-Run) serbest, 4 (Power Braking) güç frenlemeyle durma.
2. DC frende frekans Ad.17'deki değere (5.00 Hz) indiğinde motora DC gerilim verilir; süre Ad.15 (1.00 s), oran Ad.16 (%50) ile ayarlanır.
3. Serbest durmada komut kesilince çıkış kapanır ve yük ataletiyle durur.
4. Güç frenlemede rejeneratif enerjiyle DC gerilim yükseldiğinde sürücü yavaşlama eğimini ayarlar ya da motoru yeniden hızlandırır. Fren direnci olmadan kısa yavaşlama gerektiğinde kullanılır, sık yavaşlayan yüklerde kullanılmaz.

DC fren değeri çok yüksek ya da süresi çok uzunsa motor aşırı ısınabilir veya zarar görebilir. Yavaşlama süresi çok kısa ya da yük ataleti çok büyükse aşırı gerilim tripi oluşabilir.

3 telli start-stop bağlantısı

3 telli çalışmada giriş sinyali mühürlenir, buton bırakıldıktan sonra açık kalır. Start-stop butonlarıyla kumanda için kullanılır.

1. drv 1 (FX/RX-1) olarak kalır.
2. Bir Px klemensine 14 (3-Wire) atanır; kılavuzun örneğinde bu klemens P7'dir (In.71).
3. İleri ve geri komutları fabrika ayarında P1 (In.65) ve P2 (In.66) klemenslerinden verilir.
4. Butonlar kılavuzun 3 telli çalışma bölümündeki devre sırasına göre bağlanır. En kısa giriş süresi 1 ms'dir; ileri ve geri komutları birlikte verilirse çalışma durur.

In.71'in fabrika ayarı 9 (Sp-H) olduğundan P7'ye 3-Wire atandığında Speed-H girişi bu klemensten kalkar.

Çoklu hız (sabit hızlar)

Px klemenslerine hız atanarak 8 adımlı (0–7) çalışma yapılabilir. Speed-L, Speed-M ve Speed-H girişleri ikili komut olarak FX ya da RX komutuyla birlikte okunur.

1. Klemens fonksiyonlarına 7 (Speed-L), 8 (Speed-M), 9 (Speed-H) atanır. Fabrika ayarında bunlar P5 (In.69), P6 (In.70) ve P7 (In.71) klemensleridir. Kılavuzun örneğinde P3, P4 ve P5 (In.67, In.68, In.69) kullanılır; bu atamayla P3'ün BX, P4'ün RST işlevi kalkar.
2. Adım frekansları girilir: 1–3. adımlar St1, St2, St3; 4–7. adımlar bA.53, bA.54, bA.55, bA.56.
3. Klemens girişlerinin kontrol bekleme süresi In.89 ile ayarlanır (1 ms).

Komut açıkken girişlerin kombinasyonu adımı seçer:

• 0. adım: hiçbir hız girişi yok; Frq'daki kaynak kullanılır.
• 1. adım: Speed-L; St1 (10.00 Hz).
• 2. adım: Speed-M; St2 (20.00 Hz).
• 3. adım: Speed-L ve Speed-M; St3 (30.00 Hz).
• 4. adım: Speed-H; bA.53 (40.00 Hz).
• 5. adım: Speed-L ve Speed-H; bA.54 (50.00 Hz).
• 6. adım: Speed-M ve Speed-H; bA.55 (maksimum frekans).
• 7. adım: üç giriş birlikte; bA.56 (maksimum frekans).

Enerji gelince ve arıza resetinden sonra otomatik çalışma

Bu iki ayarla klemens çalışma komutu açıkken sürücü kendiliğinden kalkar; motor, enerji geldiği ya da arıza resetlendiği anda dönmeye başlar.

Enerji gelince otomatik çalışma

1. drv 1 (FX/RX-1) ya da 2 (FX/RX-2) yapılır.
2. Ad.10 1 (Yes) yapılır; fabrika ayarı 0 (No) değeridir.

Fan tipi bir yük serbest dönerken kalkış arıza tripine yol açabilir; hız arama bit ayarı Cn.71 bu bölümde yer alır.

Arıza resetinden sonra yeniden kalkış

1. Pr.08 (trip resetinde kalkış) 1 (Yes) yapılır.
2. Yeniden kalkış sayısı Pr.09'da (0), bekleme süresi Pr.10'da (1.0 s) ayarlanır.

Reset (RST) ve çıkış kesme (BX) girişleri

• RST (3): klemens etkinleşince trip resetlenir; fabrika ayarında P4 (In.68).
• BX (5): çalışma sırasında etkinleşince çıkış kesilir ve ekranda BX görünür. BX kalkıp komut verildiğinde çalışma sürer; fabrika ayarında P3 (In.67).

Jog çalışma

Jog, sürücünün çok fonksiyonlu klemensten geçici olarak kumanda edilmesidir.

1. Jog frekansı dr.11'de ayarlanır (10.00 Hz; kılavuzun örneğinde 20.00 Hz'e değiştirilir).
2. Jog hızlanma süresi dr.12 (20.0 s), yavaşlama süresi dr.13 (30.0 s) ile ayarlanır.
3. P1–P8 arasından bir klemense 6 (JOG) atanır; fabrika ayarında boş olan P8 (In.72) kullanılabilir.
4. FX komutu açıkken jog klemensi etkinleşince frekans jog frekansına geçer.

İkinci yöntemde klemense 46 (FWD JOG) ya da 47 (REV JOG) atanır; bu klemens ayrıca çalıştırma komutu gerekmeden çalışmayı başlatır.

Modbus RS-485 haberleşme

RS-485 haberleşmede PLC ya da bilgisayar ana cihaz (master), sürücü bağımlı cihazdır (slave); hat S+ ve S- klemenslerine bağlanır. Okunan ve yazılan adresler Modbus adresleri tablosunda verilir.

1. Hat bağlantısı kontrol edilir, ardından sürücüye enerji verilir.
2. CM.01'de istasyon numarası 1–250 arasında ayarlanır (fabrika ayarı 1).
3. CM.02'de protokol seçilir: 0 (ModBus RTU, fabrika ayarı) ya da 2 (LS INV 485).
4. CM.03'te haberleşme hızı (3: 9600 bps), CM.04'te çerçeve yapısı (0: D8/PN/S1; 8 veri biti, parite yok, 1 stop biti) ayarlanır.
5. Komut ve frekans haberleşmeden gelecekse drv 3 (Int 485), Frq 6 (Int 485) yapılır.

PID ile basınç/akış kontrolü

PID kontrolde sürücü, çıkış frekansını değiştirerek hız, basınç, akış, sıcaklık ve gerginlik gibi proses değerlerini korur.

1. AP.01 2 (Proc PID) yapılır.
2. Referans kaynağı AP.20'de seçilir: 0 Keypad (fabrika ayarı), 1 V1, 2 V2, 3 V0, 4 I2, 5 Int 485, 7 FieldBus. Keypad seçiliyken hedef değer AP.19'a girilir (%50.00).
3. Geri besleme kaynağı AP.21'de seçilir: 0 V1 (fabrika ayarı), 1 V2, 2 V0, 3 I2, 4 Int 485, 6 FieldBus. 4–20 mA verici I2 girişine bağlıysa 3 (I2) seçilir.
4. Oransal kazanç AP.22 (%50.0), integral süresi AP.23 (10.0 s) ile ayarlanır.
5. PID üst sınır frekansı AP.29 (60.00 Hz), alt sınır frekansı AP.30 (-60.00 Hz) ile belirlenir.

V1 geri besleme kaynağı seçildiyse referans kaynağı olarak seçilemez.

Deneme çalıştırması

Kurulum sonrası kontroller tamamlandıktan sonra sürücü şu sırayla denenir; parametre ayarları çalıştırmadan önce yüke göre kontrol edilir.

1. Enerji verilir, tuş takımı ekranının yandığı görülür.
2. Komut kaynağı seçilir; tuş takımından deneme için drv 0 (Keypad) yapılır.
3. ACC ve dEC ayarlanır.
4. Frq 0 (Keypad-1) yapılır ve frekans 0.00 (komut frekansı) koduna girilir.
5. [RUN] ile motor ileri yönde çalıştırılır, [STOP/RESET] ile durdurulur.
6. FX komutunda motor, yük tarafından bakıldığında saat yönünün tersine dönmelidir; ters dönüyorsa U ve V kabloları yer değiştirilir.

Kablo değişikliğinden önce ekranın ve ön kapak altındaki şarj lambasının söndüğü görülür; sürücü enerji kesildikten uzun süre sonra da yüksek gerilim taşıyabilir.

Sık kullanılan parametreler

İşletme grubu (Operation group)

Sürücü grubu (Drive group)

Temel grup (Basic group)

Gelişmiş grup (Advanced group)

Kontrol grubu (Control group)

Giriş klemensi grubu (Input terminal group)

Haberleşme grubu (Communication group)

Koruma grubu (Protection group)

Uygulama grubu (Application group)

Klemensler ve fabrika ayarlı fonksiyonları

Modbus adresleri

Adresler kılavuzda onaltılık ve "0h" önekiyle yazılır (ör. 0h0005); Modbus-RTU örneğinde "0x" kullanılır. Kılavuzun örneğinde çerçeveye yazdırılan başlangıç adresi, parametrenin adresinin bir eksiğidir ("Starting Address -1").

Kaynak: LS Electric G100 / G100C kullanım kılavuzu (V4.03), PDF sayfa 272, 273, 275, 276, 278, 280, 281, 285. Adresler ve adlar kılavuzda yazdığı gibidir; açıklamalar Türkçeye çevrilmiştir.

Kaynak: LS Electric G100 / G100C kullanım kılavuzu (V4.03), PDF sayfa 52–322. Parametre kodu, adı, aralığı ve fabrika ayarı kılavuzda yazdığı gibidir; açıklamalar ve adımlar Türkçeye çevrilmiştir. Bir ayarı değiştirmeden önce kılavuzun ilgili bölümü ve güvenlik uyarıları okunmalıdır.

LS Electric G100 için parametre ayarı ve devreye alma konularında telefonla teknik destek sağlıyoruz: devreye alma hizmeti, G100 seri sayfası.