Hız kontrol cihazı montajı ve bağlantısı: dikkat edilecekler

Hız kontrol cihazında (inverter, AC motor sürücü) şebeke beslemesi R/S/T giriş terminallerine, motor kabloları ise U/V/W çıkış terminallerine bağlanır. Beslemenin U/V/W terminallerine bağlanması cihaza zarar verebilir. Kablolamaya cihaz monte edildikten sonra geçilir: önce topraklama bağlantısı yapılır, girişe doğru değerde bir devre kesici konur ve terminal vidaları belirtilen torkla sıkılır.

Bu yazıdaki bilgiler LS Electric'in S100 kullanım kılavuzuna (V4.2, İngilizce) dayanmaktadır. Başka marka ve modellerde değerler ve adımlar farklılık gösterebileceğinden, kullanılan cihazın kendi kılavuzu da kontrol edilmelidir.

Montaj yeri ve ortam koşulları

Kılavuza göre inverter çok sayıda hassas elektronik parçadan oluşmaktadır ve kurulum ortamı ürünün ömrünü ve güvenilirliğini önemli ölçüde etkiler. S100 için verilen ideal çalışma ve kurulum koşulları aşağıdaki tabloda yer almaktadır:

Ortam sıcaklığı, inverter yüzeyinden 5 cm (2”) uzaktaki bir noktada ölçülen sıcaklıktır. IP66 modeller yalnız ağır yük çalışmasını destekler; bu modellerde ortam sıcaklığı -10 ℃ ile +40 ℃ arasında olmalıdır. Çalışma sırasında ortam sıcaklığının izin verilen aralığı aşmamasına dikkat edilmelidir.

Montaj yeri seçilirken şu noktalar dikkate alınır:

• Montaj yeri titreşimsiz olmalı, inverter ağırlığını taşıyabilecek bir duvara monte edilmelidir.
• İnverter çalışırken çok ısınabilir. Bu nedenle yanmaz veya alev geciktirici bir yüzeye, çevresinde havanın dolaşabileceği kadar boşluk bırakılarak monte edilir. Gerekli montaj boşlukları kılavuzda şekillerle gösterilmektedir.

Pano içinde ve yan yana montaj

• İnverterin çevresinde yeterli hava dolaşımı sağlanmalıdır. Cihaz pano, muhafaza veya kabin rafı içine monte ediliyorsa soğutma fanının ve havalandırma panjurunun konumu dikkatle değerlendirilir. Soğutma fanı, inverterin çalışırken ürettiği ısıyı verimli şekilde aktaracak biçimde konumlandırılmalıdır.
• Aynı yere birden fazla inverter monte edilecekse cihazlar yan yana dizilir ve üst kapakları çıkarılır. Yan yana montajda üst kapakların çıkarılması zorunludur; kapaklar düz uçlu tornavidayla sökülür.
• Yan yana çalışma yalnız 0.4-22 kW, IP20 modellerde desteklenmektedir.
• Farklı güçlerde inverterler birlikte monte ediliyorsa, büyük olan cihazın montaj boşluğu gereksinimini karşılayacak kadar boşluk bırakılır.

Kablo seçimi

Kılavuz, güvenli ve güvenilir çalışma için güç ve sinyal kablolarında yalnız gerekli özellikleri karşılayan kabloların kullanılmasını ister:

• Şebeke besleme kablolamasında gerilim düşümünün %2 değerini aşmaması için mümkün olan en büyük kesitli kablolar kullanılır.
• Güç terminali kablolamasında 600 V, 75 ℃ değerli bakır kablo kullanılır.
• Kontrol terminali kablolamasında 300 V, 75 ℃ değerli bakır kablo kullanılır.

Topraklama ve güç kablosu (R/S/T, U/V/W) kesitleri, kılavuzun 1.5 Cable Selection bölümünde güce göre ayrı tablolarla (0.4-22 kW ve 30-75 kW) verilmektedir; kesit seçiminde bu tablolar esas alınır. Kontrol (sinyal) kabloları için kılavuzdaki değerler şöyledir:

* Standart G/Ç (I/O), P6/P7/TI/TO terminallerini desteklemez.

Kablolamadan önce: güvenlik uyarıları

Kılavuz, kablolamaya başlamadan önce uyarıların dikkatle okunmasını ve hepsine uyulmasını ister. Başlıca uyarılar şunlardır:

• Enerji kesildikten sonra da tehlike sürer. Kablolama hatası nedeniyle terminallerin yeniden bağlanması gerekirse, çalışmaya başlamadan önce inverter tuş takımı ekranının kapandığından ve ön kapağın altındaki şarj lambasının söndüğünden emin olunmalıdır. İnverter, besleme kesildikten uzun süre sonra da yüksek gerilim tutabilir.
• Önce inverter monte edilir, kablolama ondan sonra yapılır.
• İnverterin içinde tel kırpıntısı gibi küçük metal parçalar kalmamalıdır; bu parçalar inverter arızasına yol açabilir.
• Elektrik kablolarının üzerine ağır cisim konmamalıdır. Ağır cisimler kabloya zarar verebilir ve elektrik çarpmasına yol açabilir.
• Terminal vidaları belirtilen torkla sıkılır. Gevşek vidalar kabloların çıkmasına, kısa devreye veya inverter arızasına yol açabilir. Tork değerleri kılavuzun 11.6 Terminal Screw Specification bölümünde yer almaktadır.

Kablolama için ön kapak, kontrol terminal kapağı ve kablo kılavuzu sökülür; sökme adımları modele göre değişmektedir. Kablo kılavuzu cıvatayla sabitlenmiş modellerde önce cıvata sökülür. Kapaklar açıldıktan sonra kablolar güç ve kontrol terminallerine bağlanır. 0.4-22 kW modellerde LCD tuş takımı (LCD loader) bağlanacaksa ön kapağın sağ alt tarafındaki plastik parça kırılarak açılır ve tuş takımının sinyal kablosu kontrol kartındaki RJ-45 portuna takılır.

Güç ve kontrol bağlantısında dikkat edilecekler

Güç tarafı

• Şebeke kabloları R/S/T terminallerine bağlanır. Kılavuz, beslemenin U/V/W terminallerine bağlanmasının inverterde hasara yol açabileceği konusunda uyarmaktadır.
• Motor çıkış kabloları U/V/W terminallerine doğru faz sırasıyla bağlanır. Üç faz kablo doğru sırada bağlanmazsa motor ters yönde döner.
• İnverterin giriş tarafına doğru değerde bir devre kesici, besleme için de sigorta konur.
• Bu cihazın besleme sistemi topraklı sistemdir (TT, TN). İnverter, köşe topraklı (corner-earthed) sistemlere uygun değildir.
• Cihaz, koruma topraklama iletkeninde doğru akım oluşturabilir. Bu nedenle kaçak akım koruma cihazı (RCD) veya kaçak akım izleme cihazı (RCM) kullanılacaksa yalnız B tipi RCD ve RCM kullanılabilir.
• Fren direnci kullanılıyorsa inverter, beslemeden bir manyetik kontaktörle ayrılır.
• Faz ilerletici kondansatörler (advanced-phase capacitors), aşırı gerilim (surge) koruması ve elektromanyetik girişim (EMI) filtreleri inverterin çıkış tarafına kesinlikle bağlanmamalıdır.
• Bir inverterle birden fazla motor çalıştırılıyorsa motorların aşırı yük koruma devreleri doğru kurulmalıdır.
• Motor bağlantıları diğer bağlantılardan ayrı tutulur.

Kontrol tarafı

• Kontrol devresi kabloları ana devrelerden ve diğer yüksek gerilim devrelerinden (200 V röle sekans devresi) ayrı tutulur.
• Kontrol devresi kablolamasında ekranlı kablo kullanılmalıdır; aksi halde girişim nedeniyle hatalı çalışma görülebilir. Topraklama gerekiyorsa STP (ekranlı bükümlü çift) kablo kullanılır ve kablonun ekranı doğru şekilde topraklanır.
• Kontrol devresinde kısa devre veya kablolama hatası olup olmadığı kontrol edilir. Bu tür hatalar sistem arızasına veya cihazın hatalı çalışmasına yol açabilir.
• Bütün kontrol kablolarının toplam uzunluğu 50 m'yi (165 ft), güvenlik kablolamasının uzunluğu ise 30 m'yi (100 ft) aşmamalıdır.
• 3 telli çalışma (3-wire operation) gerekiyorsa çok fonksiyonlu giriş terminalleri, kontrol kabloları bağlanmadan önce tanımlanır.

STP kabloda bükümlü kablo çiftlerinin çevresinde iletkenliği yüksek bir ekran bulunmaktadır. Bu ekran, iletkenleri elektromanyetik girişime karşı korur.

Montaj sonrası kontrol listesi

Kılavuz, inverterin güvenli ve doğru monte edildiğinden emin olmak için montaj tamamlandığında şu maddelerin kontrol edilmesini ister:

• Montaj yeri uygun mu, ortam inverterin çalışma koşullarını karşılıyor mu?
• Besleme, inverterin anma girişine uygun mu; inverterin anma çıkışı ekipmanı beslemeye yetiyor mu?
• Giriş tarafında devre kesici var mı, değeri doğru mu?
• Şebeke R/S/T'ye, motor U/V/W'ye doğru faz sırasıyla bağlanmış mı?
• Güç kabloları doğru değerde mi, inverter doğru topraklanmış mı?
• Güç, toprak ve kontrol terminal vidaları belirtilen torkla sıkılmış mı?
• Kontrol kablolarında STP kablo kullanılmış mı, ekranı doğru topraklanmış mı?
• Opsiyon kartları doğru bağlanmış mı?
• İnverterin içinde kırpıntı kalmış mı; komşu terminale değerek kısa devre riski oluşturan bir kablo var mı?
• Kontrol terminal bağlantıları güç terminal bağlantılarından ayrı mı?
• Besleme için sigorta takılmış mı?

Kılavuzun kurulum kontrol listesinde ayrıca 2 yıldan uzun süredir kullanılan kondansatörlerin ve 3 yıldan uzun süredir kullanılan fanların değiştirilip değiştirilmediği de sorulmaktadır.

Montajı tamamlanan sürücülerin devreye alma çalışmalarında destek sağlıyoruz. S100 serisinin modelleri LS S100 seri sayfasında, diğer seçenekler ise AC motor sürücüler kategorisinde yer almaktadır. Cihaz çalışırken ekranda bir arıza kodu görünürse anlamı için LS S100 arıza kodları sayfasına bakabilirsiniz.