Hız kontrol cihazı ilk çalıştırma ve temel ayarlar

Hız kontrol cihazı devreye alma işlemi, kurulum sonrası kontrol listesi tamamlandıktan sonra yapılan deneme çalıştırmasıyla başlar. Önce cihaza enerji verilir ve komut kaynağı seçilir. Ardından frekans referansı ayarlanıp doğrulanır, hızlanma ve yavaşlama süreleri girilir; son olarak motor çalıştırılarak dönüş yönü ve hızı kontrol edilir. Motor parametreleri ayrıca otomatik ayar (auto tuning) ile ölçülebilir. Ölçülen değerler otomatik moment artırma (auto torque boost) veya sensörsüz vektör kontrolde kullanılmaktadır.

Bu yazıdaki adımlar ve parametre kodları, LS Electric S100 hız kontrol cihazının (AC motor sürücü / inverter) İngilizce kullanım kılavuzuna (V4.2) dayanmaktadır. Başka marka ve modellerde parametre adları, kodlar ve ayrıntılar farklılık gösterebilir; bu nedenle kullanılan cihazın kendi kılavuzu esas alınmalıdır. Devreye alma işinin sahada yapılmasını istiyorsanız kapsamını devreye alma hizmeti sayfamızda bulabilirsiniz.

Çalıştırmadan önce: kılavuzdaki uyarılar

• Cihaz çalıştırılmadan önce parametre ayarları kontrol edilir. Kılavuza göre parametrelerin yüke göre ayarlanması gerekebilir.
• Cihaza zarar vermemek için ekipmanın nominal geriliminin üzerinde giriş gerilimi uygulanmamalıdır.
• Motor en yüksek hızda çalıştırılmadan önce motorun nominal kapasitesi teyit edilir. Hız kontrol cihazıyla motor hızı kolayca artırılabildiğinden, motor hızının yanlışlıkla nominal kapasiteyi aşmamasına dikkat edilmelidir.
• Power-on Run (enerji verilince çalışma) etkinse motor, cihaz enerjilendiği anda dönmeye başlar. Bu ayarla çalışırken dikkatli olunmalıdır.

Adım adım ilk çalıştırma (deneme çalıştırması)

1. Hız kontrol cihazına enerji verilir ve tuş takımı ekranının yandığı görülür.
2. Komut kaynağı seçilir.
3. Frekans referansı ayarlanır; seçilen referans kaynağına göre şu kontroller yapılır:
   • Referans kaynağı V1 ise: referans, VR'deki giriş gerilimine göre değişiyor mu?
   • Referans kaynağı V2 ise: gerilim/akım seçici anahtarı (SW2) gerilim konumunda mı ve referans giriş gerilimine göre değişiyor mu?
   • Referans kaynağı I2 ise: SW2 akım konumunda mı ve referans giriş akımına göre değişiyor mu?
4. Hızlanma ve yavaşlama süreleri ayarlanır (ayrıntılar aşağıdadır).
5. Motor çalıştırılır ve şu noktalar kontrol edilir:
   • Motor doğru yönde dönüyor mu?
   • Motor ayarlanan sürelere göre hızlanıp yavaşlıyor mu; motor hızı frekans referansına ulaşıyor mu?

Motor dönüş yönü nasıl kontrol edilir?

Kılavuza göre ileri komutu (Fx) verildiğinde motor, yük tarafından bakıldığında saat yönünün tersine dönmelidir. Bu kontrol tuş takımından şu adımlarla yapılır:

1. Operation grubundaki drv kodu 0 (Keypad) olarak ayarlanır.
2. Bir frekans referansı girilir.
3. [RUN] tuşuna basılır; motor ileri yönde çalışmaya başlar.
4. Motorun dönüşü yük tarafından izlenir ve saat yönünün tersine (ileri) döndüğü doğrulanır.

Motor ters dönüyorsa U/V/W uçlarından ikisinin yeri değiştirilir; kılavuzdaki not, U ve V uçlarındaki kabloların yer değiştirilmesini öngörmektedir. Kablolara dokunmadan önce enerji kesilmeli, tuş takımı ekranının kapandığı ve ön kapağın altındaki şarj lambasının söndüğü görülmelidir. Kılavuza göre sürücü, enerji kesildikten uzun süre sonra da yüksek gerilim tutabilmektedir.

Hızlanma ve yavaşlama süreleri (ACC / dEC)

Hızlanma süresi Operation grubundaki ACC kodunda (LCD tuş takımında dr.03), yavaşlama süresi ise dEC kodunda (LCD tuş takımında dr.04) ayarlanır. Sürenin neye göre sayılacağını Basic grubundaki bA.08 (Ramp T Mode) parametresi belirler.

bA.08 = 0 (Max Freq): süre en yüksek frekansa göre

Bu modda ACC değeri, cihazın durma noktasından (0 Hz) en yüksek frekansa ulaşması için gereken süreyi; dEC değeri ise en yüksek frekanstan durmaya (0 Hz) dönme süresini ifade eder. Kılavuzdaki örnekte en yüksek frekans 60.00 Hz, hızlanma/yavaşlama süreleri 5 saniye ve çalışma frekans referansı 30 Hz'dir. Bu durumda 30 Hz'e ulaşma süresi 2.5 saniye olur.

bA.08 = 1 (Delta Freq): süre çalışma frekansına göre

Bu modda süre, mevcut çalışma frekansından bir sonraki adım frekansına ulaşmak için gereken süre olarak sayılır. Kılavuzdaki örnekte süreler 5 saniyedir ve iki adımlı çalışmada 10 Hz ile 30 Hz referansları kullanılmaktadır; her hızlanma aşaması 5 saniye sürer.

bA.09 zaman ölçeği

bA.09, zamanla ilgili bütün değerlerin en küçük birimini belirler: 0 = 0.01 saniye, 1 = 0.1 saniye, 2 = 1 saniye. Bu parametre, yük özellikleri nedeniyle daha hassas bir hızlanma/yavaşlama süresi gerektiğinde ya da en uzun süre aralığının genişletilmesi gerektiğinde kullanılır. Birim değiştirildiğinde en büyük süre değerlerinin aralığı kendiliğinden değişebilir. Örneğin hızlanma süresi 6000 saniyeyken ölçek 1 saniyeden 0.01 saniyeye alınırsa hızlanma süresi 60.00 saniye olur.

Çok kademeli hızlanma/yavaşlama süreleri

Farklı süreler çok fonksiyonlu terminallerle seçilebilmektedir. Çok kademeli hızlanma süreleri 1–7 bA.70–82 (Acc Time 1–7), yavaşlama süreleri 1–7 ise bA.71–83 (Dec Time 1–7) kodlarında ayarlanır; ayar aralığı 0.0–600.0 saniyedir. P1–P7 terminalleri In.65–71 kodlarında 11 (XCEL-L), 12 (XCEL-M) ve 49 (XCEL-H) olarak tanımlanır. Çok kademeli komut gecikme süresi In.89 kodunda (1–5000 ms) ayarlanır.

Motor parametreleri ve otomatik ayar (auto tuning)

S100, motor parametrelerini otomatik olarak ölçebilmektedir. Ölçülen değerler otomatik moment artırma veya sensörsüz vektör kontrolde kullanılır. Kılavuz, 0.75 kW, 200 V bir motor için şu ayar örneğini vermektedir:

Ölçüm türü bA.20'de seçilir ve [ENT] tuşuna basılarak otomatik ayar başlatılır. Ölçüm tamamlandığında bA.20 kendiliğinden 0 (None) değerine döner.

• 1 – All (dönen tip): Stator direnci (Rs), Lsigma, boşta akım (Noload Curr) ve rotor zaman sabiti (Tr) gibi bütün motor parametreleri motor dönerken ölçülür. Motor miline yük bağlıysa parametreler doğru ölçülemeyebilir; doğru ölçüm için mile bağlı yük çıkarılmalıdır. Rotor zaman sabiti (Tr) ise motor dururken ölçülmelidir. Bu tür, haberleşme üzerinden çalıştırılamaz.
• 2 – All (duran tip): Bütün parametreler motor dururken ölçülür. Motor dönmediği için mile bağlı yük ölçümü etkilemez; ancak ölçüm sırasında motor mili yük tarafından döndürülmemelidir. Bu tür, haberleşme üzerinden çalıştırılabilir.
• 3 – Rs+Lsigma (dönen tip): Parametreler motor dönerken ölçülür ve ölçülen değerler otomatik moment artırma veya sensörsüz vektör kontrolde kullanılır. Bu tür, haberleşme üzerinden çalıştırılamaz.
• 6 – Tr (duran tip): Kontrol modu (dr.09) IM Sensorless iken rotor zaman sabiti (Tr) motor dururken ölçülür.

Kontrol modu dr.09 PM Sensorless (sensörsüz vektör kontrol) olarak seçildiğinde boşta akım, nominal kayma frekansı ve kaçak endüktans gibi değerler kullanılmaz.

İlgili sayfalar

Bu yazı, ilk çalıştırma adımlarını kılavuza göre özetlemektedir. Sahadaki çalışmaları devreye alma hizmetimiz kapsamında gerçekleştiriyoruz. S100 serisinin modelleri LS Electric S100 sayfasında, cihazın gösterdiği arıza ve uyarı kodlarının anlamları ise LS S100 arıza kodları yazısında yer almaktadır.